Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen yazmak gerekir, zira hafıza çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde ince notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri önceden belirlemek işin temeli olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ama temiz gelir elbette bu sıralama her üründe birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ama notalar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, o nedenle kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı artırır hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif notayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda yer alır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş yapmak gerekir öte yandan yarım notlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle kullanılan puandır, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış hattının eşit gitmesini da izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı notalar erken belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu de aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Kalın gövdelerde duman daha yavaş gelir ama aromalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde denerken önce inceyi ardından kalını içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki tat ve burun boşluğunun yakaladığı koku hâlbuki ikisi birbirini tamamlar fakat aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta önemsiz gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir soluk aromayı daha geniş açar. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa bırakır hızlı bir nefes ise ince tonları siler. Yoğunluk dilde düşük ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda burundan gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı de detay vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills tadım notları benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu içecekler dili uyuşturur ve tat algısını azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek kıyası korur gerçekten tatlı içecekten hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao notasını hızla gösterip biter çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe tat katmanı daralır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir yargı sunmaz yani her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer notalar her seferinde baştan öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Tarih, puro ismi ve puan tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan çok fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta kısa cümleler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap tonu gibi bir not tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü de tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek zorunda değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve notasını belirgin verebilir mesela ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını yüksek taşır kaldı ki dolgun bir içim aromasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk güçlü aroma sunabilir tersi durum da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde yoğunluk ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün çabuk yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını da kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli havada de duman ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı ise tütünün ısınma hızını etkileyen başka bir değişkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur tadım anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları azaltır, yoğun koku de algıyı şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki hava ya da koku çıkar. Tadımı her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin tadı yanlış algılanabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse kül yapısı şaşar.